Ιστορίες - γεγονότα

Ιστορίες - γεγονότα

Τα τοπωνύμια ως πηγή της Μεσαιωνικής Ιστορίας του Ασπροποτάμου

Το οικιστικό δίκτυο του ΑσπροποτάμουΣτον καθηγητή Johannes KODER ελάχιστο πνευματικό αντίδωρο για τα 65α γενέθλιά του.

ΠΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
Το έργο ενός Βενεδικτίνου μοναχού του 12ου αιώνα καταλήγει: «Από το ρόδο του πριν, υπάρχει μόνον το όνομα. Σ’ εμάς έχουν απομείνει ονόματα γυμνά». Το ρόδο του πριν δεν είναι τίποτε άλλο παρά η συμβολική εικόνα του πολυσχιδούς παρελθόντος, κλεισμένο σ’ ένα όνομα. Η προσπέλαση, η κατανόηση της πολλαπλότητας των ονομάτων  συνιστά το πρώτο βήμα γνωριμίας με το παρελθόν αλλά και το παρόν του χώρου της έρευνάς μας, στην προκειμένη περίπτωση της περιοχής του Ασπροποτάμου.

Περισσότερα...

Ο Ασπροπόταμος και τα βλαχοχώρια της Νότιο-Δυτικής Πίνδου: Μια ιστορική αναδρομή στις σχέσεις τους

Άποψη της Πίνδου στην περιοχή του νομού ΤρικάλωνΤο θέμα που θα μας απασχολήσει είναι οι σχέσεις που ανέπτυξαν στην ιστορική διαδρομή του χρόνου τα βλαχοχώρια του Ασπροπόταμου με εκείνα της Νοτιοδυτικής Πίνδου. Πριν όμως επικεντρωθούμε στο συγκεκριμένο και εξειδικευμένο αυτό ζήτημα, θα περιηγηθούμε για λίγο στον χώρο και το χρόνο. Στην αρχή θα μας απασχολήσουν οι έννοιες Πίνδος, τα Αθαμανικά όρη ή Τζουμέρκα και ο Ασπροπόταμος. Και τούτο για  το λόγο ότι τα βλαχοχώρια  που ανέφερα, αυτά του Ασπροπόταμου στην Νοτιοανατολική Πίνδο και τα άλλα στη Νοτιοδυτική Πίνδο, τα χωρίζει μόνο ο αυχένας της οροσειράς. Αυτά της Νοτιοδυτικής Πίνδου τα ονομάζουν  και Βλαχοτζουμέρκο, όρο που προσωπικά δεν προτιμώ, γιατί πιστεύω ότι εκεί που τελειώνουν τα βλαχοχώρια αυτά, αρχίζει η οροσειρά των Τζουμέρκων ή Αθαμανικών ορέων.

Περισσότερα...

Βίος της Αγίας Παρασκευής

agia paraskeyhΚαταγωγή, γέννηση και ανατροφή

Κατά το α΄ μισό του 2ου μ.Χ. αιώνα στην αρχαία κοσμοκράτειρα Ρώμη, ζούσε και το γεμάτο χριστιανική ευσέβεια ζεύγος του Αγάθωνα και της Πολιτείας. Αν και πλούσιοι δεν ζούσαν όπως οι σύγχρονοι τους, με διασκεδάσεις και σπατάλες. Μέριμνα τους καθημερινή ήταν η ελεημοσύνη των φτωχών, η ανακούφιση των ασθενών, η υποστήριξη χηρών και ορφανών.

Ένιωθαν όμως και μια λύπη: Δεν είχαν αποκτήσει παιδιά! Γι’ αυτό και αδιάκοπα προσεύχονταν στον Κύριο να τους χαρίσει έστω και ένα παιδί. Και για να ενισχύσουν το αίτημα τους, πολλαπλασίαζαν τις φιλανθρωπίες τους. Και, ώ του θαύματος η αρμονική και ευσβής συζυγία τους, με τη χάρη του Θεού που εισακούει τις προσευχές των πιστών, απέκτησε τον καρπό της. Η Πολιτεία έμεινε έγκυος και έφερε στον κόσμο ένα κοριτσάκι. το όποιο, επειδή γεννήθηκε την έκτη ημέρα της εβδομάδας, ονόμασαν Παρασκευή.

Η μητέρα της Πολιτεία την κατηύθυνε σε έργα θεάρεστα, την ανέτρεφε «εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου», της μάθαινε τα ιερά γράμματα, την οδηγούσε στην εκκλησία. Όταν δε έφθασε στην εφηβική και την πρώτη νεανική ηλικία, παρά τη σωματική ωραιότητα της, ελκύσθηκε η ψυχή της από τον παρθενικό βίο και, καθώς αναφέρουν οι βιογράφοι της «όχι μόνον τους οφθαλμούς, οι όποιοι είναι οδός τον έρωτος, εφύλαττεν από θεωρίαν ανδρών», αλλά και καθετί που θα στεκόταν εμπόδιο στην κατά Χριστόν ζωή.

Περισσότερα...

Ένας ελληνόβλαχος από τα Σκόπια σώζει τη Μακεδονία

Η νοτιοδυτική πλευρά του Κρούσοβου στα 1907Η 21η  Ιουνίου του 1913 αποτέλεσε ορόσημο για τη Μακεδονία  αφού μετά την ομώνυμη νικηφόρα σφοδρή μάχη του ελληνικού στρατού κατά των Βουλγάρων στον Β’ Βαλκανικό Πόλεμο, απελευθερώνεται όχι μόνο η πόλη του Κιλκίς αλλά ταυτόχρονα δέχονται  σημαντικότατο πλήγμα οι βουλγαρικές διεκδικήσεις επί της ελληνικής Μακεδονίας.

Ένα περίπου μήνα αργότερα, στις 28 Ιουλίου του 1913, στο Βουκουρέστι της Ρουμανίας μια άλλη μάχη δίνονταν, διπλωματική αυτή τη φορά, η οποία θα καθόριζε και τη τύχη της Μακεδονίας  που γεωγραφικά θα φθάσει έως και το Νέστο ποταμό. Πρωταγωνιστές αυτής  της μάχης εκτός των Βουλγάρων, Σέρβων και Ρουμάνων,(οι οποίοι φιλοξενούσαν και τη συνδιάσκεψη) στο μεν προσκήνιο, ο τότε πρωθυπουργός και αρχηγός της ελληνικής διπλωματικής αποστολής Ελευθέριος Βενιζέλος, στο δε παρασκήνιο ένας ελληνόβλαχος από το ηρωικό Κρούσοβο [1], ιστορικό προπύργιο του βλαχόφωνου ελληνισμού  στη Πελαγονία της σημερινής Π.Γ.Δ.Μ.

 

Περισσότερα...

Δεληγιανναίοι ή Τσαπαίοι

Μέτσοβο photo Margaret HasluckΗ βλάχικη οικογένεια των Δεληγιανναίων

Ο μεγαλύτερος των αδελφών « Τσαπαίων », Ιωάννης Δεληγιάννης, οπλαρχηγός του Μετσόβου, φέρεται να είναι ο καταγγείλας , κατά το έτος 1808, (όπως αναφέρει ο Αραβαντινός) στον Αλή-πασά, τον αείμνηστο Παπα-Θύμιο Βλαχάβα και τους   υπόλοιπους συνωμότες, όντας τότε προσκυνημένος. Είθιστο εκείνη τη μαύρη  περίοδο, όσοι έπαιρναν το χρίσμα του αρματολάρχη από τον Αλή-πασά, να είναι  προσκυνημένοι. Δολοφονήθηκε στα Γιάννενα το έτος 1827, από έναν Αλβανό προύχοντα, ο οποίος τον μισούσε για το θάνατο του ανεψιού του που είχε συμβεί στο Μέτσοβο, όταν ο Δεληγιάννης απέκρουσε τον Μπράχο Νεπράβιστα που οδηγούσε χιλιάδες ληστών   Αλβανών, λιποτακτών εκ Θεσσαλίας, που αποσκοπούσαν στην κατάληψη και λεηλασία της πόλεως του Μετσόβου.

Περισσότερα...