Ιστορίες - γεγονότα

Ιστορίες - γεγονότα

Οι μετακινήσεις των Βλάχων της Ελλάδας στη Ρουμανία 1924-1940

Αναμνηστική φωτογραφία σε εξωτερικό χώρο, η οποία απεικονίζει Γραμμουστιάνους μετανάστες στη νότια Δοβρουτζά κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου.Πρόλογος-Εισαγωγή
Κανονικά ο συγγραφέας το επιλέγει το θέμα του. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το θέμα επέλεξε την συγγραφέα. Η ενασχόληση με τους Βλάχους δεν ήταν τυχαία, λόγω της βλάχικης καταγωγής. Υπήρχαν διάφορες ιστορίες στην οικογένεια, οι οποίες έδειχναν ότι το χωριό καταγωγής, το Περιβόλι Γρεβενών, είχε κάποιο ιδιαίτερο ρόλο στην ιστορία των Βλάχων.

Περισσότερα...

Πίνδος. Οι γεωγραφικές και ιστορικές διαστάσεις ενός ονόματος

Στρογγούλα - Τζουμέρκα«Το όνομα Πίνδος φαίνεται πως χρησιμοποιήθηκε χωρίς μεγάλη σαφήνεια, μερικές φορές για σημαντική έκταση της οροσειράς και περιστασιακά μόνο για κάποιο βουνό ή ομάδα βουνών…»*.
Έως και τον 20ο αιώνα οι μετακινήσεις μεταξύ των ανατολικών και δυτικών περιοχών της ελλαδικής χερσονήσου, ιδίως στο βόρειο τμήμα της, εμπεριείχαν πάντα ένα στοιχείο περιπέτειας. Συγκεκριμένα η μετάβαση από τις ανοιχτές κοιλάδες της Μακεδονίας και του Θεσσαλικού κάμπου προς τη Δυτική Ελλάδα προσέκρουε σε ένα συμπαγές ορεινό τείχος η διάσχιση του οποίου συνιστούσε ορειβατική προσπάθεια. Μέχρι την δεκαετία του 1930, που κατασκευάστηκε ο πρώτος αυτοκινητόδρομος[1], οι ταξιδιώτες ήταν αναγκασμένοι να διασχίζουν τις ορεινές κοιλάδες αυτών των βουνών, πάντα κατά μήκος κακοτράχαλων παραποτάμιων οχθών, προκειμένου να προσεγγίσουν την ζώνη των πηγών τους κάτω από τις κορυφές αναζητώντας τον αυχένα που θα τους εξασφάλιζε το πέρασμα στην άλλη πλευρά.

Περισσότερα...

Εις την στάνην του μπάρμπα μου, Κώστας Κρυστάλλης

Συρράκο- Μπάρμπα Λάμπη, να με πάρεις κι εμένα στα πρόβατα όποτε πας.
- Τι γυρεύς, μωρέ παιδί μ’ εσύ στα πρόβατα, δεν τρας εδώ στο χωριό τα γράμματα σ’ και τα παιγνίδια σ’ μόν’ θελς πρόβατα. Στα πρόβατα είν’ φόβος, είν’ κλέφτες.

Όσες φορές τον φορτωνόμουν για τα πρόβατα, αυτά και άλλα τέτοια μου ‘λεγε και ξανά μου ‘λεγε ο μπάρμπας μου ο Λάμπης Ψαλλίδας, γιος του Γάκη, μεγάλου τσέλιγγα Συρρακιώτου ξαϊκουστού μέσ’ τες κορφές του Πίνδου ως τα χειμαδιά της Λάμαρης και της Πρέβεζας.
Τα γιδοπρόβατά του τα ‘χε εκείνην την χρονιά στα βοσκοτόπια του Χόντζα, μεγάλα βοσκοτόπια κατά το Μέτσοβο, πέντ’ εξ ώρες μακρυά απ’ το χωριό μας, θέλετε και την εικόνα του Μπάρμπα μου; 

 

Περισσότερα...

Παραδόσεις του Ασπροποτάμου. Μια ανάγνωση της συλλογής του Αλεξ. Χατζηγάκη

Ασπροπόταμος αφρισμένος..Παράδοση,  από το ρήμα παραδίδω, σημαίνει στην ιστορία του πολιτισμού το κεφάλαιο των υλικών και πνευματικών αγαθών που μεταβιβάζεται ως κληρονομιά  από μια γενιά  σε άλλη. Ο Νικόλαος Πολίτης χρησιμοποίησε τον όρο για τις λαϊκές διηγήσεις που μεταδίδονται με τον προφορικό  λόγο από γενιά σε γενιά. Ανάλογος όρος, ο θρύλος, χρησιμοποιήθηκε προκειμένου να χαρακτηρισθεί φανταστική ιστορία με ιστορικό πυρήνα που μεταδίδεται από τόπο σε τόπο κι από γενιά σε γενιά, υποχώρησε μπροστά στη χρήση του όρου παράδοση. Βεβαίως συχνά οι δύο όροι θεωρούνται συνώνυμοι ή συμπληρωματικοί (παραδόσεις και θρύλοι).

 

Περισσότερα...

Οι ελαιομαζώχτρες της Πρέβεζας

Συρρακίωτισσες ελαιομαζώχτρες γύρω στα 1960Από το 1717 (συνθήκη Πασάροβιτς) μέχρι το 1797 (διάλυση της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας από τους Γάλλους του Ναπολέοντα) η Πρέβεζα ήταν κάτω από βενετική κυριαρχία.
Για οικονομικούς και στρατιωτικούς λόγους οι Βενετοί πήραν τότε μια απόφαση που άλλαξε θεαματικά την ιστορική πορεία της Πρέβεζας. Αποφάσισαν να φυτέψουν ελιές σε όλη την περιοχή που εκτείνεται από τα τείχη της αρχαίας Νικόπολης μέχρι τις παρυφές της πόλης. Οι μεγάλες επιδοτήσεις που έδωσαν, για να στηρίξουν την απόφασή τους αυτή, είχαν σαν αποτέλεσμα οι δασώδεις και θαμνώδεις εκτάσεις της περιοχής να μετατραπούν σταδιακά σε ένα όμορφο ελαιώνα με 140.000 περίπου ελαιόδεντρα

Περισσότερα...

Παλαιοχώρι και Συρράκο. Η "Δωρεά του Βουνού" του Παλαιοχωρίου

Το Παλαιοχώρι ΣυρράκουΠαλαιοχώρι και Συρράκο
Στο μακρινό παρελθόν, για εκατοντάδες χρόνια, το Παλαιοχώρι και το Συρράκο, αποτελούσε ενιαία κοινότητα, υπαγόμενη τότε στην ευρύτερη περιοχή του Μαλακασίου.
Η γεωγραφική έκταση αυτής της Κοινότητας άρχιζε απ’ την Αγία Παρασκευή Δρίσκου και έφτανε ως τον Μπάρο και τον Γαλαρόκαμπο. Ιδανικός τόπος για γεωργική παραγωγή στα παρόχθεια του Αράχθου και για την κτηνοτροφία στις απέραντες πλαγιές της Πρίζας και του Τσάρκου.
Προφανώς καθαρά κτηνοτροφικοί λόγοι επέφεραν τον χωρισμό των κοινοτήτων. Οι Συρρακιώτες με τα κοπάδια τους, λαός καθαρά κτηνοτροφικός, πολλές φορές κατέκλυζαν τις υπώρειες του Κύρκου κα της Αγίας Παρασκευής Χαλασμάτων και δημιουργούσαν αντιδικίες, ακόμη και χειροδικίες με τους γεωργοκτηνοτρόφους Παλαιοχωρίτες, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να φτάσουν στον χωρισμό.

Περισσότερα...