Το Χειμάδι, παλιότερα γνωστό ως Σουφλάρ και Σουφλάρι, δεν είναι απλώς ένας οικισμός της δημοτικής ενότητας Νέσσωνος στον Δήμο Τεμπών, είναι ένας τόπος που κουβαλά τη σιωπηλή αξιοπρέπεια της βλάχικης ζωής, της νομαδικής διαδρομής και της μόνιμης εγκατάστασης.

Μια από τις μεγαλύτερες πληθυσμιακές μετακινήσεις που συνέβη στον Ελλαδικό χώρο ήταν η μαζική μετανάστευση βλάχικων οικισμών της Ηπείρου η οποία ξεκίνησε τον 17ο, συνεχίσθηκε τον 18ο αιώνα και κορυφώθηκε τον 19ο αιώνα.

Αντικείμενο της έρευνας αποτελούν τα παραδοσιακά υφαντά της Μηλιάς Μετσόβου. Τα υφαντά είναι χαρακτηριστικά της βλάχικης παράδοσης και διακρίνονται για τη γεωμετρική τους σύνθεση.

Από του Αη Γιωργιού (την Ανοιξη) ως τον Αη Δημήτρη (Φθινόπωρο) ο οικισμός Ιστόκ έσφυζε από ζωή με περίπου 200 οικογένειες να δραστηριοποιούνται με χιλιάδες ζώα (πρόβατα κυρίως).

Απόρρητα έγγραφα της διεύθυνσης αλλοδαπών το 1943 καταδεικνύουν πως η επιλογή ταυτοτήτων στα χρόνια της ιταλογερμανικής κατοχής ήταν ρευστή και καθορίζονταν από παράγοντες όχι πάντα αποκλειστικά ιδεολογικούς.

Ο Γιώργος Έξαρχος, από το Καλοχώρι Λάρισας, είναι συνταξιούχος καθηγητής στο Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδας. Η καινούργια του εργασία εμπλουτίζει τον χώρο της βλαχολογίας με το 1197 σελίδων πυκνογραμμένο έργο του ΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΩΝ ΑΡΜΑΝΩΝ – ΒΛΑΧΩΝ (Μουσικο-λαογραφική Μελέτη – Ανθολογία). Έκδοση Περιφέρειας Θεσσαλίας, Θεσ/νίκη 2022.

«Οι ταξιδεμένοι Βλάχοι μιλούν αρκετές ξένες γλώσσες, έχουν καλές βιβλιοθήκες με πολλά βιβλία στα γαλλικά και ιταλικά, έχουν περιποιημένες και καλαίσθητες εκδόσεις των Ελλήνων κλασικών»

Στην παρούσα μελέτη ο ερευνητικός φακός εστιάζεται στην ίδρυση και λειτουργία των προσφυγικών σχολείων της Ανατολής, της Νεοκαισάρειας και της Μπάφρας στο λεκανοπέδιο των Ιωαννίνων.