Το 1858 ο Leon Heuzey θα ταξιδέψει στη τουρκοκρατούμενη Θεσσαλία και θα φτάσει στη Καστανιά Καλαμπάκας όπου θα τον φιλοξενήσουν.
«Στον δείπνο είχαμε ακόμα και μια κομπανία Τσιγγάνων (=Γύφτων), με φλογέρα, τύμπανο και τραγούδια. Αυτό, φυσικά, δεν θυμίζει σε τίποτα τους Τσιγγάνους της Βιέννης ή της Βουδαπέστης, παρά μόνο στο κέφι που δημιουργούν οι οργανοπαίχτες. Για να τους ενθαρρύνουν, τους βάζουν στο μέτωπο ένα τούρκικο χαρτονόμισμα, σπρώχνοντας το μισό κάτω από τον σκούφο τους: αν δεν πέσει, παρ' όλη την κινητικότητα του παιξίματός τους, τότε τους ανήκει. Κι αυτό είναι μια απόδειξη της μαεστρίας τους.
Αυτοί πολύγλωσσοι κατ' ανάγκην, κατέχοντας τις τρεις ή τέσσερις γλώσσες που μιλιούνται στην περιοχή, αυτοί οι Γύφτοι, όπως τους αποκαλούν οι Έλληνες, μεταφέρουν εύκολα από τη μια γλώσσα στην άλλη τους θρύλους και τα τραγούδια της καθεμιάς.
Με τις μακρινές μετακινήσεις τους από την Ινδία συνέβαλαν κατά πολύ, νομίζω, στη διάδοση ορισμένων θεμάτων της λαϊκής ποίησης, που προς μεγάλη μας έκπληξη βρίσκουμε ολόιδια και στις δύο άκρες του κόσμου σε φυλές πολύ διαφορετικές. Ακούω με ενδιαφέρον μερικά τραγούδια που αναφέρονται στον ξεσηκωμό του 1855.»
Leon Heuzey
Οδοιπορικό στην τουρκοκρατούμενη Θεσσαλία το 1858
Η φωτογραφία είναι λεπτομέρεια φωτογραφίας των Αδελφών Μανάκια από γλέντι στην Αβδέλλα Γρεβενών στις αρχές του 20ου αιώνα.