Η βλάχικη γλώσσα ως γνωστόν, όπως και οι περισσότερες γλώσσες, διαφέρει από περιοχή σε περιοχή τόσο στην προφορά της όσο και λεξιλογικά.
Σε συζητήσεις με φίλους από άλλες περιοχές που μιλούσαν τα βλάχικα επικρατούσε η άποψη όταν δυσκολευόμασταν να παρακολουθήσει ο ένας τον άλλον, ότι υπάρχει η διαφορά μεταξύ των διαλέκτων που είναι σημαντική.
Καθώς άρχισα να ασχολούμαι από καθαρά προσωπικό ενδιαφέρον με τα βλάχικα άλλων περιοχών, αντιλαμβανόμουν και έγινε πεποίθηση ότι η διαφορά ήταν περισσότερο στην προφορά που στη ροή του λόγου δεν μπορούσες να παρακολουθήσεις απόλυτα τον συνομιλητή σου. Έτσι έχανες σημαντικά στοιχεία από τις έννοιες μερικών λέξεων με αποτέλεσμα να θεωρήσεις ότι υπάρχει διαφορετικό λεξιλόγιο ή και ρίζες των λέξεων.
Η απόδειξη για του λόγου το ασφαλές, ήρθε όταν ασχολήθηκα με τα κείμενα της γραμματικής της βλάχικης γλώσσας της περιοχής Κρανιάς Ασπροποτάμου του παλιού μου φίλου Δημήτρη Κοιλούκου. Εκεί αντιλήφθηκα ότι οι διαφορές στις διαλέκτους της περιοχής του και αυτής της δικής μου (βλαχομογλενίτικα) είναι ελάχιστες καθώς ακολουθούν τους ίδιους σχεδόν κανόνες.
Στη συνέχεια οι διάφορες συζητήσεις που είχαμε από παλιά με τον φίλο μου Γιάννη Περδίκη (στην πορεία εντοπίσαμε και μακριά συγγένεια καθώς ο προπάππος του πατέρα μου και ο δικός του πατέρας έχει ρίζες στο Ριζαίικο του Περιβολίου) για το θέμα αυτό, οδήγησαν στην ιδέα να κάνουμε μία σύγκριση μεταξύ των διαλέκτων. Η μεγάλη ευκαιρία δόθηκε όταν ολοκλήρωσε ο Γιάννης το λεξικό «ΒΛΑΧΙΚΑ Περιβολίου». Μου επέβαλε σχεδόν και με χρονοδιάγραμμα μάλιστα, χρησιμοποιώντας το δικό του αρχείο να βρω τον τρόπο να παρουσιάσω ένα νέο τεύχος με την ιδέα μας ολοκληρωμένη.
Ήταν όλα έτοιμα. Ωστόσο ταλαντεύθηκα αρκετά ως προς τον τρόπο που θα παρουσίαζα την τελική προσπάθεια μιας και ήταν αποκλειστικά δική μου δουλειά πλέον. Για την τελική ιδέα παρουσίασης δεν έφερε αντίρρηση εκτός της παρατήρησης ότι θα ήθελε να το δει έτοιμο και με μικρότερη δυνατή καθυστέρηση (η επιθυμία του είχε σοβαρές χρονικές αποκλίσεις!).
Στο παρόν τεύχος οι επεξηγήσεις καθώς και οι λέξεις ή έννοιες της κάθε διαλέκτου εμφανίζονται με διαφορετικά χρώματα: Αρχικά εμφανίζονται τα βλάχικα του Περιβολίου με μαύρη γραμματοσειρά και στη συνέχεια αυτά της Κούπας με αντίστοιχη κόκκινη γραμματοσειρά.
Τέλος θα ήθελα για ακόμη μία φορά να ευχαριστήσω τον φίλο μου τον Γιάννη που έθεσε στη διάθεσή μου την εργασία του (ήταν κόπος πολλών μηνών) για την παρουσίαση του παρόντος, καθώς χωρίς αυτήν δεν θα υπήρχε δυνατότητα παρουσίασης της σύγκρισης.
Θεσσαλονίκη 30 Οκτωβρίου 2025
Δημήτριος Μπουτμπάρας
Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός
© 2025 Μπουτμπάρας Δημήτριος
Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος.
Το παρόν έργο προστατεύεται από τη νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας.
Διατίθεται δωρεάν σε ψηφιακή μορφή για προσωπική και μη εμπορική χρήση.
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή, αποθήκευση, διανομή, αναδημοσίευση, μετάφραση, τροποποίηση ή οποιαδήποτε άλλη εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου, σε ψηφιακή ή έντυπη μορφή, χωρίς την προηγούμενη έγγραφη άδεια του δημιουργού.
Εξώφυλλο πηγή: Google
