Βλάχοι και ελληνισμός

Roman auxiliary infantry crossing a river, probably the Danube, on a pontoon bridge during the emperor Trajan's Dacian Wars (101–106 AD)Οι βλαχόφωνοι Έλληνες του ελλαδικού χώρου ή όπως αλλιώς είναι γνωστοί και ως Κουτσόβλαχοι, Ελληνόβλαχοι, Αρωμούνοι (όπως αυτοαποκαλούνται) ή γενικά ως Βλάχοι είναι αυτόχθονες δίγλωσσοι Έλληνες, οι οποίοι διαφοροποιήθηκαν γλωσσικά με τον εκλατινισμό τους σε όλο το μήκος της οροσειράς της Πίνδου και στα βορειότερα τμήματα της Μακεδονίας. Ιστορικά μπορούμε να καθορίσουμε αυτόν το γλωσσικό εκλατινισμό, αφού εντοπίζεται στη συνύπαρξη των Ρωμαίων στρατιωτών με τους ντόπιους Έλληνες των παραπάνω περιοχών στις φρουρές - οροφυλακές, όπου συνυπηρετούσαν. Αυτές οι οροφυλακές (τα auxilia - επικουρικά στρατεύματα) είχαν οργανωθεί στις κυριότερες οδικές ορεινές διαβάσεις και είχαν καθιερωθεί για την ασφάλεια του νεοαποικιακού ρωμαϊκού κράτους.

 

Ολυμπιακοί αγώνες 1896Αντί προλόγου
Η αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων (Ο.Α.) είχε τις μακρινές ρίζες στην Αναγέννηση, ενώ οι Φιλανθρωπιστές και ο ευρωπαϊκός διαφωτισμός αποτέλεσαν τους άμεσους προπομπούς της. Ιδιαίτερα από τον 17 ο αιώνα και μετά κάποιοι φωτισμένοι άνθρωποι, οι οποίοι είχαν μελετήσει και ενστερνιστεί τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, όλο και πιο συχνά έκαναν αναφορά στους αρχαίους Ο.Α. και τον αρχαιοελληνικό αθλητισμό. Αυτή η τάση κορυφώθηκε κατά τον 19ο αιώνα, πρώτα με τη διοργάνωση των τοπικών - εθνικών Ο.Α., όπως είναι οι Ζάππειες Ολυμπιάδες [1] , και στη συνέχεια με τη διοργάνωση των πρώτων διεθνών Ο.Α. του 1896.

Ο Βλαχόφωνος λόγιος Σοφοκλής ΓκαρμπολάςΗ συμβολή των Βλαχοφώνων Ελλήνων στον Μακεδονικό Αγώνα αποδεικνύεται καθοριστική, βάσει αδιάσειστων τεκμηρίων. Υποχρεωμένος να διεξέλθω σε ελάχιστο χρόνο ένα μέγιστο θέμα, θα σταθώ επιγραμματικά στους ιστορικούς σταθμούς καμπής. Δεν χωράει, δυστυχώς, το οφειλόμενο μνημόσυνο εκατοντάδων Βλάχων και Βλαχοχωριών που συνέβαλαν αποφασιστικά ή και θυσιάσθηκαν εθελοντικά στον ιερό βωμό του Γένους. Ο ελεήμων θεός, όμως, τους γνωρίζει και τους αγιάζει. Το Μακεδονικό ζήτημα προέκυψε από τον ανταγωνισμό των Μεγάλων Δυνάμεων και των συμμάχων τους να ελέγξουν τον υψίστης γεωστρατηγικής σημασίας χώρο της Μακεδονίας, τμήμα τότε της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, και, προς έλεγχον του χώρου, να ελέγξουν τις συνειδήσεις των κατοίκων της Μακεδονίας.

 

Γρηγόριος Κωνσταντινίδης, βλάχος ιερομόναχοςΚυρίες και κύριοι
Η πνευματική και εθνική προσφορά των Βλάχων στον ελληνισμό αποτελεί ένα θέμα πολύπλευρο και πολυδιάστατο. Στις διάφορες εκδηλώσεις, ομιλίες και πανηγυρισμούς τονίζεται μόνο η μία πλευρά του δηλ. συνηθίζεται να αναφέρουμε ορισμένα γνωστά ονόματα όπως Ρήγας Φεραίος, Αβέρωφ, Ζάππας, Σίνας, Γιωργάκης Ολύμπιος κλπ καθώς και τα έργα τους : Παναθηναϊκό στάδιο, Πολυτεχνείο, Ακαδημία κλπ.Αυτός ο τρόπος προβολής έχει τα εξής χαρακτηριστικά. Πρώτον επαναλαμβάνονται τα ίδια και τα ίδια κατά κόρον με αποτέλεσμα να προκαλούν ανία και βαρεμάρα στο ακροατήριο και δεύτερο δίνουν την εντύπωση ότι; όλη η προσφορά των Βλάχων εξαντλείται σ' αυτά, γεγονός που δεν μας επιτρέπει να σχηματίσουμε την πραγματική εικόνα της προσφοράς των Βλάχων στον Ελληνισμό.

 

Σελίδα 8 από 11