Ιστορίες - γεγονότα

Οι γερμανικές μυστικές υπηρεσίες στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου και της Κατοχής (1937-1945)Η Sicherheitsdienst (SD) ήταν η υπηρεσία πληροφοριών των SS και του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος στη ναζιστική Γερμανία. Ήταν η πρώτη υπηρεσία που δημιούργησε το Ναζιστικό κόμμα ήδη απο το 1931 και εθεωρείτο "αδελφή οργάνωση" με την Γκεστάπο. H συγκεκριμένη υπηρεσία διέθετε προσωπικό για συλλογή πληροφοριών στο εξωτερικό και το εσωτερικό της χώρας.
H έλλειψη πληροφοριών για τις εξελίξεις στην Ελλάδα στα τέλη του 1944 έκανε την SD να εκπονήσει ένα σχέδιο αποστολής ολιγομελών μονάδων ρουμανιζόντων Κουτσόβλαχων αλεξιπτωτιστών τον Φεβρουάριο του 1945. Η εκπαίδευση ξεκίνησε στις 22 Δεκεμβρίου του 1944 και κλήθηκαν ελληνόφωνες Κουτσόβλαχοι στο «Σχολείο Κατασκοπίας για Αλλοδαπούς», στη Βιέννη. Εκεί εκπαιδεύθηκαν για λιγότερο από τρεις εβδομάδες, στις δολιοφθορές, στα εκρηκτικά και στους ασύρματους.
Αποστολή δεκατριών αλεξιπτωτιστών προσεδαφίστηκε στις 03:00 π.μ. της 14ης Φεβρουαρίου κοντά στο χωριό Κερπένι και στα Μαγουλιανά στα νότια του Διακοφτού στην Πελοπόννησο. To Junker 52 των αλεξιπτωτιστών, που πέταξε για πολύ ώρα πάνω από τον ελλαδικό χώρο, δεν εντοπίστηκε από τα ελληνικά και βρετανικά επιτελεία.

H SD είχε δώσει συγκεκριμένες οδηγίες στους καταδρομείς: έπρεπε να συλλέξουν πληροφορίες για τις σχέσεις του EAM με την ελληνική κυβέρνηση και τη βρετανική Στρατιωτική Αποστολή, καθώς και τις σχέσεις της κυβέρνησης με τους Βρετανούς. Επίσης, μετά από μερικούς μήνες θα έπρεπε να προκαλέσουν δολιοφθορές στην ύπαιθρο σε δρόμους και γέφυρες ούτως ώστε να κατηγορείται το EAM (και όχι οι γερμανικές υπηρεσίες). Θα διέδιδαν προπαγάνδα που θα ζημίωνε τις σχέσεις ελληνικής κυβέρνησης, Βρετανών και του EAM. Οι Κουτσόβλαχοι είχαν πάρει οδηγίες να επικοινωνήσουν απευθείας με τη Βιέννη 220 μετά από τέσσερεις ή πέντε ημέρες από την άφιξή τους στην περιοχή. Θα έπρεπε να στέλνουν αναφορές για την κατάσταση στην Ελλάδα τρεις φορές την εβδομάδα. Οι Κουτσόβλαχοι θα «έπρεπε να κάνουν φίλους» και δυο θα έπρεπε να εντάσσονται είτε στον ΕΛΑΣ είτε στην κυβερνητική πολιτοφυλακή.

0 αρχηγός της ομάδας, ο Γεώργιος Τζατζέας, είχε λίστα με τα ονόματα συνδέσμων στην Πελοπόννησο. Εάν χρειάζονταν εφόδια, γερμανικά μεταγωγικά θα τα έριχναν με αλεξίπτωτα. Οι Κουτσόβλαχοι πράκτορες-καταδρομείς ήταν οι Γεώργιος Τζατζέας (αρχηγός), Ιωαννης Αδαμίκος, Βασίλιος Τσούνγκας, Αχιλλέας Γούλιος, Μιλτιάδης Ζανάς, Αντώνιος Γιαγκούλης (συνελήφθη στο Δαφνί), Νικόλαος Αναγνώστου (ασυρματιστής), Γεώργιος Βαρντούλι (ασυρματιστής), Γεώργιος Ντίκας, Βασίλειος Ντίκας, Στέργιος Κουτούας, Παναγιώτης Σίμος και Ναούμ Κολυμίτρας. Αρχικά συνελήφθησαν οκτώ και οι υπόλοιποι καταδιώχτηκαν από τις τοπικές ελληνικές αρχές φθάνοντας μέχρι τα Καλάβρυτα. Τελικά, οι υπόλοιποι καταδρομείς πείσθηκαν να παραδοθούν, ενώ τρεις από αυτούς συνελήφθησαν από την 3η Μεραρχία του ΕΛΑΣ στις 15 Φεβρουαρίου και παραδόθηκαν στους Βρετανούς στις 25 Φεβρουαρίου. Οι Κουτσόβλαχοι διέθεταν πιστόλια, αυτόματα όπλα, δυο γερμανικούς ασύρματους τύπου Gustav, πέντε φυλάδια κωδικών επικοινωνίας, εκρηκτικά και ξηρά τροφή. Οι ανακρίσεις των συλληφθέντων απεκάλυψαν ότι η γερμανική υπηρεσία δεν τους είχε ενημερώσει για σχέδιο διαφυγής τους από την Ελλάδα και ότι απλά οι αξιωματικοί-εκπαιδευτές τους είπαν «να περιμένουν την επιστροφή της Wehrmacht στην Ελλάδα»!7 Στις 15 ή 16 Φεβρουαρίου εντοπίστηκαν τέσσερεις Κουτσόβλαχοι καταδρομείς στο χωριό Καλύβια. O ένας συνελήφθη από χωρικούς, αλλά οι άλλοι διέφυγαν. Επίσης, την ίδια ημέρα ερρίφθησαν εννέα καταδρομείς κοντά στο Δαφνί αλλά ένας συνελήφθη από ντόπιους και παραδόθηκε σε βρετανικό απόσπασμα.8 Τη νύχτα της 17ης προς τη 18η Φεβρουαρίου ανακαλύφθηκαν επτά αλεξιπτωτιστές Κουτσόβλαχοι στο Διακοφτό. Δύο από τους Κουτσόβλαχους προσπάθησαν να πάρουν καφέ σε τοπικό καφενείο πληρώνοντας με χρυσές λίρες (!) O ιδιοκτήτης του καφενείου δεν είχε να τους δώσει ρέστα και τότε του προσέφεραν δολάρια (!) τραβώντας την προσοχή της τοπικής κοινωνίας και των αρχών. Αφού συνελήφθησαν οι πρώτοι δύο και ανακρίθηκαν, έδωσαν πληροφορίες σε ποια σπίτια της περιοχής κρύβονταν οι υπόλοιποι. Εκτός από όπλα οι Κουτσόβλαχοι μετέφεραν πενήντα δύο χρυσές λίρες Αγγλίας, και διακόσιες εβδομήντα οκτώ λίρες Αγγλίας σε χαρτονομίσματα και χίλια τετρακόσια είκοσι έξι δολάρια.9 Όμως ήταν ζήτημα ωρών ή ελάχιστων ημερών οι Κουτσόβλαχοι να συλληφθούν από τις ελληνικές αρχές, τον ΕΛΑΣ ή τις βρετανικές δυνάμεις.

 

Οι Γερμανικές Μυστικές Υπηρεσίες στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου και της Κατοχής (1937-1945)
Παναγιώτης Δημητράκης
Εκδόσεις Ενάλιος
Αθήνα 2009

7. Interrogation Report, Top Secret, 20. 2. 1945, σελ. 1-3. Parachutists, Top Secret, 20/2/1945. Balkan Counter-intelligence Section. Enemy Parachutists, Secret, BrewForce, 26. 2. 1945. German Agent Activities-Greece, WO 204/8262 PRO.
8. Statement of Lieut. Merchant on capture of man captured in Daphni. 17/2/1945. German Agent Activities-Greece, WO 204/8262 PRO.
9. PATForce προς BrewForce. German Agent Activities-Greece, WO 204/8262 PRO.

 

 

Οι Γερμανικές Μυστικές Υπηρεσίες στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου και της Κατοχής (1937-1945)

Ποια ήταν η δράση των Γερμανικών μυστικών πρακτόρων και προπαγανδιστών στα σκοτεινά χρόνια του Μεσοπολέμου και της Κατοχής στην Ελλάδα; Πώς τους αντιμετώπιζε η Ελληνική Αντικατασκοπία;
Για πρώτη φορά, με βάση τις απόρρητες εκθέσεις των γερμανικών και βρετανικών Υπηρεσιών Πληροφοριών του βρετανικού Υπουργείου Πολέμου, της Abwehr και των SS, ο Παναγιώτης Δημητράκης μας δίνει μια εξαιρετική ιστορική μελέτη, αποκαλύπτοντας σημαντικά στοιχεία για την Γερμανική Κατασκοπία αλλά και για την Ελληνική Αντικατασκοπία· για τη μυστική Ελληνογερμανική Συνεργασία, την Κατασκοπία της Wehrmacht και του Βουλγαρικού Στρατού κατά την εισβολή στην Ελλάδα· για τον πόλεμο των υποκλοπών στην Αθήνα, τις γερμανικές τακτικές κατά του Ανταρτοπολέμου και την στρατηγική Προπαγάνδας του Βερολίνου. Επίσης, μας αποκαλύπτει τις Ελληνογερμανικές Μυστικές Διαπραγματεύσεις κατά την Απελευθέρωση και τη Γερμανική Κατασκοπία στην Ελλάδα μέχρι το 1945.

Δημητράκης Παναγιώτης
Ο Παναγιώτης Δημητράκης είναι ιστορικός και ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στις Σπουδές Πολέμου στο King’s College London, όπου έκανε και το μεταπτυχιακό του στη Διεθνή Ειρήνη και Ασφάλεια. Αποφοίτησε με άριστα από το Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών και ειδικεύεται στη Διπλωματική Ιστορία έχοντας δημοσιεύσει άρθρα στις επιθεωρήσεις JournalofModernGreek Studies, EuropeanSecurity, Journal of Intelligence History, International Journal of Intelligence and Counterintelligence, Middle Eastern Studies.0Έχει γράψει τα βιβλία Greece and the English: British Diplomacy and the Kings of Greece (Λονδίνο, 2009), Greek Military Intelligence and the Crescent-Estimating the Turkish Threat: Crises, Leadership and Strategic Analyses, 1974-1996 (Πλύμουθ,θα εκδοθεί εντός του 2009), Μυστικές Επιχειρήσεις στη Μικρά Ασία-Ο Απόρρητος Πόλεμος των Ελληνικών και Βρετανικών Υπηρεσιών Πληροφοριών για την Ανατολία, 1919-1923 (Αθήνα 2005).

 

 

Διαβάστε επίσης:

1. Οι Ναζί συνέχισαν τον πόλεμο και το 45 (εφημερίδα Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ)

2. H αποστολή των 15 Βλάχων αλεξιπτωτιστών το 1945 (εφημερίδα Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ)

 

8