Οι Βλάχοι της Μαγνησίας (Περιβολιώτες και Αρβανιτόβλαχοι)

Οι Βλάχοι της Μαγνησίας (Περιβολιώτες και Αρβανιτόβλαχοι)Η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Μαγνησίας, θεωρώντας ως βασική της υποχρέωση τη διατήρηση και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής μας, αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για τη διάσωση των πολιτιστικών στοιχείων που συνιστούν την ιδιαίτερη ιστορία του τόπου μας και συμβάλλουν στη διαμόρφωση της σύγχρονης ταυτότητας της Μαγνησίας.

Στο πέρασμα των αιώνων, στην περιοχή μας, άκμασαν τρεις σημαντικότατες κοιτίδες Βλαχόφωνων Ελλήνων, με αιώνες ιστορίας και παράδοσης πίσω τους, οι οποίοι έβαλαν τη σφραγίδα τους στη φυσιογνωμία του Νομού μας. Οι Σύλλογοι που εκφράζουν τις κοινότητες αυτές, έχουν επιδοθεί σήμερα, σ' έναν αγώνα για τη συγκέντρωση και την αξιοποίηση του εξαιρετικά πολύτιμου για την περιοχή μας υλικού που αφορά στους Βλάχους του Βελεστίνου, του Αλμυρού και του Σέσκλου και το οποίο κινδυνεύει με το πέρασμα του χρόνου να χαθεί οριστικά.
Η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Μαγνησίας, μέσω της ΕΚΠΟΛ, επιδιώκει με την παρούσα έκδοση να συνεισφέρει στη σημαντική αυτή προσπάθεια δίνοντας την ευκαιρία στους τρεις Συλλόγους να αναδείξουν και να διαδώσουν την πολύτιμη κληρονομιά τους. Η συνεργασία των τριών Συλλόγων για τη διάσωση των στοιχείων της κουλτούρας των Βλάχων, καθώς και τη συστηματική παρουσίαση, προβολή και αξιοποίηση του ιστορικού τους πλούτου, προωθεί τη δικτύωσή τους, διαδικασία που αποτελεί τον πιο σύγχρονο και ενδεδειγμένο τρόπο για την οργάνωση της λειτουργίας των πολιτιστικών συλλόγων. Με τη δικτύωσή τους διευρύνουν τις δυνατότητές τους και γίνονται πιο αποτελεσματικοί στη διάδοση της ιστορίας και των παραδόσεων τους αλλά και στη διεκδίκηση της αρωγής τους εκ μέρους των τοπικών φορέων, ώστε να συνεχίσουν τη δημιουργική τους δράση.
Θα ήθελα να συγχαρώ τις διοικήσεις των τριών Συλλόγων για την επιστημονικά τεκμηριωμένη και αξιολογότατη δουλειά που παρουσιάζεται στην παρούσα έκδοση και να διαβεβαιώσω τους συμπολίτες μας ότι ανάλογες προσπάθειες - ειδικά όταν αφορούν στην καταγραφή θεμάτων, τα οποία δεν έχουν ερευνηθεί και μελετηθεί ως σήμερα - θα αγκαλιαστούν με την ίδια θέρμη από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Μαγνησίας.

Νομάρχης Μαγνησίας
Απόστολος Παπατόλιας

Το παρόν σύγγραμμα εμφανίζει μια ιδιαιτερότητα που έγκειται ακριβώς στους στόχους και σκοπούς της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, αποτελεί το αποτέλεσμα μιας συλλογικής εργασίας των βλαχόφωνων ελληνικών πληθυσμών της περιοχής της Μαγνησίας, που εκφράζονται δια των πιο άξιων αντιπροσώπων τους, των πολιτιστικών - λαογραφικών συλλόγων.
Πρόκειται για ένα άρτιο αποτέλεσμα συγγραφικής έρευνας και συλλογής υλικού, κυρίως φωτογραφικού, που δια τον τρόπο αυτό μένει αναλλοίωτο στο χρόνο και περισώζεται στη μνήμη της προηγούμενης και της ύστερης γενιάς.
Πραγματικά θα πρέπει να επιβραβεύσω την προσπάθεια και το αποτέλεσμα όλων των συντελεστών αυτού του έργου, διότι επέδει- ξαν μια επαγγελματικότητα αλλά κυρίως ένα υπέρμετρο ενδιαφέρον που πηγάζει από την καταγωγή τους και από το ζήλο τους να περισώσουν και να διαδώσουν τα ίχνη και τα σημεία, ιστορικά, λαογραφικά, πολιτισμικά των βλαχόφωνων πληθυσμών, πάντα ελληνικών.
Το έργο αυτό χρήζει μέγιστης σπουδαιότητας και για έναν ακόμα λόγο, ότι εκδίδεται από την ΕΚΠΟΛ της ΝΑΜ, αποδεικνύοντας κατ' αυτόν τον τρόπο ότι η εταιρεία αυτή της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης συνεχίζει την περισυλλογή και τη διάσωση των πολιτιστικών ιδιαιτεροτήτων του νομού μας δια μέσω της συνεργασίας της, με τα πιο ζωντανά κύτταρα του κόσμου τούτου, τους πολιτιστικούς και λαογραφικούς συλλόγους.
Το έργο αυτό αποτελεί συνέχεια μιας προσπάθειας που ξεκινήσαμε μαζί με τον προηγούμενο πρόεδρο της ΕΚΠΟΛ, τον Παντελή Μαστρογιάννη και ολοκληρώνεται επί των ημερών μου.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τον κ. Μαστρογιάννη για το συνολικό του έργο στο πεδίο του Πολιτισμού, δια της θέσης του, ως Προέδρου της ΕΚΠΟΛ και ακόμα δύο ανθρώπους που επέδειξαν έναν απίστευτο ζήλο για την έκδοσή του, που χωρίς αυτούς, αυτή τη στιγμή, δεν θα κρατούσαμε τα γραπτά αυτά στα χέρια μας, τον Απόστολο Παπατόλια, τον προηγούμενο πρόεδρο του Συλλόγου Περιβολιωτών και τον νυν Πρόεδρο του Λαογραφικού Συλλόγου Βλάχων Επαρχίας Αλμυρού, το Δημήτρη Τσούτσα.

Ο Πρόεδρος της ΕΚΠΟΛ
Ευάγγελος Ζαχαρόπουλος

Η Εταιρεία Κοινωνικής Παρέμβασης & Πολιτισμού (ΕΚΠΟΛ) της ΝΑΜ έχει ανάμεσα στους στόχους της την προσπάθεια διάσωσης της ιστορικής μνήμης μέσα από την καταγραφή της ιστορικής παράδοσης πληθυσμιακών ομάδων που παρουσιάζουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Με αυτό τον τρόπο επιτυγχάνει ουσιαστικά τη διαμόρφωση της πολιτιστικής ταυτότητας της περιοχής μας, μέσα από τη γνώση αυτών των ιστορικών στοιχείων.
Η συγκεκριμένη προσπάθεια έχει ιδιαίτερη αξία καθώς γίνεται από τους τρεις Συλλόγους Βλάχων της Μαγνησίας. Με αυτό τον τρόπο δικαιώνεται ο ρόλος και η ανάγκη ύπαρξης των εθνικοτοπικών Συλλόγων στη σημερινή πραγματικότητα μέσα σε μία χώρα ολοένα και περισσότερο παγκοσμιοποιούμενη από τις πολυπολιτισμικές διαφοροποιήσεις που παρατηρούνται στις αρχές του 21ου αι.
Αυτό το γεγονός για τη Μαγνησία, περιοχή όπου ζουν και προσφέρουν πολλές και με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά πληθυσμιακές ομάδες, έχει την ιδιαίτερη αξία του τη στιγμή που όλοι όσοι ζουν στην περιοχή μας διαμόρφωσαν και διαμορφώνουν την πολιτιστική ταυτότητα της Μαγνησίας και βάζουν ο καθένας την ψηφίδα του σε αυτό που ονομάζουμε Λαϊκός Πολιτισμός & Πολιτιστική Ταυτότητα του τόπου.
Η ΕΚΠΟΛ και η ΝΑΜ με ιδιαίτερη χαρά στηρίζουν αυτή την προσπάθεια έχοντας ως γνώμονα το «λαοί που δεν ξέρουν το παρελθόν τους, δεν έχουν μέλλον». Εμείς δεν είχαμε το δικαίωμα να παρακολουθούμε ουδέτεροι και απαθείς μια τέτοια τεράστια και ιδιαίτερα αξιόλογη προσπάθεια πνευματικών ανθρώπων που τιμούν την καταγωγή τους αλλά και τον τόπο που ζουν, τη Μαγνησία.
Σε εμάς που θα διαβάσουμε αυτό το βιβλίο μένει η ευκαιρία να μάθουμε και να χαρούμε τα όσα με μεράκι οι δημιουργοί του περιγράφουν, σε μιαν εποχή που η πολιτισμική όσμωση έχει ιδιαίτερη αξία.
Είναι χρέος μας να βοηθάμε αυτές τις προσπάθειες. Αυτό θα κάνουμε πάντα, για να βάλουμε ένα λιθαράκι στην πολιτιστική αναβάθμιση της Μαγνησίας. Στο κέντρο της προσοχής μας θα είναι πάντα ο άνθρωπος. Αυτός είναι ο στόχος μας κι αυτόν υπηρετούμε και θα υπηρετούμε με κάθε δράση μας.

τ. Πρόεδρος της ΕΚΠΟΛ
Παντελής Μαστρογιάννης

Χαιρετισμοί Προέδρων Συλλόγων Περιβολιωτών, Αλμυρού, Σέσκλου

Ο Σύλλογος Περιβολιωτών Μαγνησίας και οι Σύλλογοι Βλάχων Αλμυρού και Σέσκλου σε συνεργασία με την ΕΚΠΟΛ παρουσιάζουν με ιδιαίτερη χαρά το παρόν βιβλίο. Το Δ.Σ. του Συλλόγου Περιβολιωτών θεώρησε καθήκον του να προβεί στην έκδοση του βιβλίου "Οι Βλάχοι της Μαγνησίας" με σκοπό τη διάσωση και διαφύλαξη πολύτιμου υλικού που με το πέρασμα του χρόνου κινδυνεύει να χαθεί. Φιλοδοξία είναι να επιτευχθεί μία πρώτη γνωριμία με την παράδοση και τον πολιτισμό των Βλάχων της Μαγνησίας.
Το βιβλίο αυτό θα ταξιδέψει τους αναγνώστες σε ιστορικά και λαογραφικά μονοπάτια των Περιβολιωτών του χθες, αλλά και του σήμερα. Θα μπορέσουμε μέσα από αυτή την προσπάθεια να πάρουμε μία γεύση από την κοινωνική, οικονομική και πολιτισμική ζωή των ανθρώπων μας, όπως διαμορφώθηκε μέσα στο πέρασμα των αιώνων στις "δίδυμες πανάρχαιες εστίες τους, στο Περιβόλι και τα θεσσαλικά χειμαδιά".
Θα ήθελα στο σημείο αυτό να ευχαριστήσω τους συγγραφείς που βοήθησαν στην υλοποίηση αυτής της ιδέας. Και βέβαια ιδιαίτεροι αρωγοί στάθηκαν και τα μέλη της κοινότητας Περιβολιωτών Μαγνησίας που με μεγάλη χαρά παραχώρησαν πληροφορίες και φωτογραφικό υλικό που στάθηκε σταθμός για την τελεσφόρηση της προσπάθειας, καθώς ξυπνά μνήμες στους παλιότερους και ταυτόχρονα φέρνει τους νεότερους σε καθημερινή επαφή με τον πολιτισμό άλλων εποχών.
Τέλος θα ήθελα να ευχαριστήσω τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Μαγνησίας και ειδικότερα τον Πρόεδρο της ΕΚΠΟΛ Παντελή Μαστρογιάννη και τον Αντιπρόεδρο Ευάγγελο Ζαχαρόπουλο που ανταποκρίθηκαν και στήριξαν ουσιαστικά το παρόν εγχείρημα.

Απόστολος Γ. Παπατόλιας
Πρόεδρος Συλλόγου Περιβολιωτών Ν. Μαγνησίας

Το Δ.Σ. του Συλλόγου Περιβολιωτών αποτελούν οι: Ευαγγ. Κουβάτας, Χρ. Μπομπότη, Στ. Τέτσας, Ελ. Αλεξίου, Γ. Μπέλλας, Γ. Κουτέρης, Δ. Γ ιάννας, Νικ. Κουρίτας

Έχοντας ως απώτερο σκοπό να μεταδώσουμε και να διατηρήσουμε την ιστορία και την παράδοση των Βλάχων του νομού Μαγνησίας και ιδιαίτερα των Βλάχων του Σέσκλου, γεννήθηκε η ανάγκη να γραφτεί και να τυπωθεί ένα βιβλίο το οποίο θα περιέχει φωτογραφικό και ιστορικό υλικό.
Με τη συνεργασία λοιπόν και τη συνδρομή των συντοπιτών μας συγκεντρώσαμε φωτογραφικό υλικό και το εναποθέσαμε σ' αυτό το βιβλίο ώστε να μείνει ανεξίτηλη τόσο για τις υπάρχουσες όσο και για τις επερχόμενες γενιές η ιστορία και η παράδοση των προγόνων τους μέσα από τις σελίδες αυτού του συλλεκτικού τόμου.
Ευχαριστούμε όσους συμβάλλανε σ' αυτή μας την προσπάθεια για να μείνει αναλλοίωτη η ιστορία και η παράδοση των Βλάχων του τόπου μας.

Γεώργιος Λιάμας
Πρόεδρος Πολιτιστικού Συλλόγου Σέσκλου

Το Δ.Σ. του Πολιτιστικού Συλλόγου Σέσκλου αποτελούν οι: Αθ. Γκάγκας, Μιχ. Κολιαμήτρας, Βασ. Καραλής, Δη μ. Στύλλας, Φ. Μπέα, Αλ. Πασιά

Η ανάγκη η οποία γέννησε αυτό το βιβλίο, ήταν η αίσθηση του χρέους προς την πλούσια ιστορία και τον πολιτισμό του βλαχόφωνου ελληνισμού της Μαγνησίας.
Έχοντας ως δεδομένο ότι δεν υπήρχε παρόμοια καταγραφή ως τις μέρες μας, αποφασίσαμε να προσπαθήσουμε να συγκεντρώσουμε ιστορικό και λαογραφικό υλικό αν και υπήρχαν αντικειμενικές δυσκολίες στο επίπεδο της καταγραφής και της οργάνωσης των στοιχείων από τους βλαχόφωνους οικισμούς του νομού.
Παραβλέποντας την ύπαρξη ολιγάριθμων Γραμμουστιάνικων, Ασπροποταμίτικων και άλλων βλαχόφωνων ομάδων, επικεντρωθήκαμε στους Αρβαντόβλαχους και τους Περιβολιώτες, οι οποίοι αποτελούν τα κυρίαρχα πληθυσμιακά στοιχεία του νομού.
Φιλοδοξία μας είναι η προσπάθεια αυτή να αποτελέσει το θεμέλιο λίθο πάνω στον οποίο θα στηριχθούν οι μελλοντικοί ερευνητές οι οποίοι θα προχωρήσουν τις γνώσεις μας πιο μακριά. Με αίσθημα ευθύνης προσπαθήσαμε να κάνουμε το καλύτερο δυνατό, υπηρετώντας το ιστορικό και πολιτισμικό γίγνεσθαι του βλαχόφωνου ελληνισμού.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Μαγνησίας που πρόθυμα συνέδραμε την προσπάθειά μας αυτή, όλα τα μέλη του Συλλόγου που μας προσέφεραν φωτογραφικό υλικό και χρήσιμες πληροφορίες, τον καθηγητή Αχιλλέα Γ. Λαζάρου ο οποίος προλογίζει την έκδοση προσφέροντας μας απλόχερα τις επιστημονικές του γνώσεις, αλλά κυρίιυς τον καλό μου φίλο, επιστήμονα και ερευνητή Σπύρο Χρ. Φορφόλια για τη σπουδαία και εντελώς ανιδιοτελή συνεισφορά του.

Δημήτρης Γ. Τσούτσας
Πρόεδρος Λαογραφικού Συλλόγου Βλάχων Επαρχίας Αλμυρού

Το Δ.Σ. του Συλλόγου Βλάχων Επαρχίας Αλμυρού αποτελούν οι: Νικ. Μούζιας, Χρ. Τέντας, Αθ. Πάντζιος, Γ. Μπιντάκας, Σ. Τούσια, Παν. Ζιώγας

 

Οι Βλάχοι της Μαγνησίας (Περιβολιώτες και Αρβανιτόβλαχοι)
Σύλλογος Περιβολιωτών Ν. Μαγνησίας, Λαογραφικό Σύλλογος Βλάχων Επαρχίας Αλμυρού, Πολιτιστικός Σύλλογος Σέσκλου
έκδοση της Εταιρείας Κοινωνικής Παρέμβασης & Πολιτισμού Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Μαγνησίας
Συγγραφή-επιμέλεια ενότητας Περιβολίου: Γιώργος Σαββανάκης, Νίκη Αλεξίου, Στέργιος Σουμουρέκης
Συγγραφή-επιμέλεια ενότητας Αρβανιτόβλαχων: Δημήτρης Τσούτσας, Σπύρος Φορφόλιας
Διαβάστε online την έκδοση ή κατεβάστε την (το αρχείο ανακτήθηκε από το scribd.com)